10 ciekawostek o tenisie ziemnym

10 ciekawostek tenisa ziemnego

  1. Pierwszy klub tenisowy został założony w 1872 roku w Anglii

  2. Pierwszy turniej Wimbledon zorganizowano w 1877 roku, a wygrana wynosiła 12 fontów, był on również pierwszym z czterech turniejów wielkoszlemowych.

  3. Najdłuższy mecz w historii tenisa rozegrał John Isner i Nicolas Mahut w 2010 roku na Wimbledonie. Trwał on 11 godzin i 5 minut! Isner pokonał przeciwnika 6-4, 3-6, 6-7(7), 7-6(3), 70-68

  4. Najkrótszy mecz finałowy Grand Slam rozegrał się na French Open w 1982 roku pomiędzy Steffi Graf i Natasha Zvereva. Graf wygrała 6-0 6-0

  5. Najszybszy serwis w tenisie należy do Samuela Groth, w 2012 roku zaserwował on 263 km/h zdobywając rekord Guinnessa (nieoficjalny)

  6. Najmłodsza liderka rankingu WTA w historii tenisa jest Martina Hingis, w 1997 w wieku 16 lat  została numerem 1

  7. Najwięcej, bo aż 24 tytułów wielkoszlemowych w grze pojedynczej mężczyzn należy do Novaka Djokovica

  8. W grze pojedynczej kobiet najwięcej tytułów wielkoszlemowych zdobyła Margaret Court, jest ich aż 24

  9. Najstarszy kort tenisowy na świecie znajduje się w Hampton Court Palace w Londynie. Został wybudowany dla Króla Henryka VIII w 1526-1529 i pozostaje w użyciu do dnia dzisiejszego.

  10. Na turnieju Wimbledon zużywanych jest 55 000 piłek, trzymane są w temperaturze 20 stopni Celsjusza.

Punktacja w tenisie ziemnym

Punktacja

 W tym tekście chciałbym wytłumaczyć jak liczyć punkty w tenisie ziemnym. Nie ukrywam, że dla nowych miłośników tego pięknego sportu  będzie to trudne, ale postaram się wyjaśnić ten temat jak najprościej. Zachęcam także do oglądania meczów tenisowych ATP/WTA w telewizji. Tam, na żywo możemy śledzić przebieg punktacji. Tak więc każdy mecz tenisowy składa się  z punktów, które tworzą gemy a one składają się na sety.

Punkty

Punkty

Punkty liczone są w dość nietypowy sposób 0-15-30-40. Aby zrozumieć dlaczego używa się takiej punktacji, musimy cofnąć się do XIX wieku do Francji, gdzie sport ten był bardzo popularny. Do liczenia punktów stosowano zegary, tak więc każdy z kolejnych punktów odpowiadał wskazywanym przez zegar liczbom 0,15,30,45. Z czasem zamieniono liczbę 45 na 40. Takiej punktacji używamy do dnia dzisiejszego.

W meczu wynik podawany jest przez sędziego stołkowego z perspektywy gracza serwującego. Przykładowo, jeśli osoba serwująca wygrywa, wynik będzie odczytany następująco: 15:0, 30:15, 40:30,GEM, jeżeli przegrywa to wynik będzie się prezentował odwrotnie: 0:15, 15:30, 30:40, GEM. Tak więc, trzeba wygrać 4” zegarowe „ punkty, aby wygrać Gema. W sytuacji, gdzie dochodzi do wyniku 40:40, czyli równowagi, niestety musimy zdobyć 2 kolejne punkty,  przy zdobyciu 1 punktu, wygranego przez na przykład serwującego gracza, wynik będzie A:40, gdzie A oznacza advantage, czyli przewaga. Ale co się stanie jeśli kolejny punkt serwujący przegra? Wtedy znów wynik wraca do równowagi (40:40) i tak się to może toczyć nieskończenie :-). Jednak z  doświadczenia wiem, ze takie sytuacje trwają około 15 minut i któryś z graczy wyrywa gema. Tylko w grze podwójnej po równowadze kolejny punkt to punkt wygrywający gema.

Punkty

Gemy

Liczenie gemów nie jest tak skomplikowane jak liczenie punktów. Gemy liczymy od 1 do 6. Potrzebujemy zdobyć 6 gemów, aby wygrać SET. Kiedy dochodzi do sytuacji, gdzie zawodnicy maja po 5 wygranych gemów (5:5) to wtedy set gra się do 7, ale przy wyniku po 6 (6:6) gramy tak zwany „Tie-Break” w tłumaczeniu skrócona gra. W tie-break trzeba wygrać 7 punktów liczonych od 1 do 7, chyba, ze dochodzi do wyniku 6:6, wtedy, aby wygrać tie-break i w sumie cały set to musi być różnica dwóch punktów (8:6, 9:7, 10:8…. 19:17 🙂 Jak już wygramy ten zawsze dramatyczny tie-break to sędzia stołkowy ogłasza  „gem, set” i zapisuje 7:6 w gemach.

Punkty

Sety

Aby wygrać cały mecz musimy zdobyć 2 sety. Wyjątkiem są duże szlemy, puchar Davisa oraz finał igrzysk olimpijskich, gdzie w meczu zawodnik musi wygrać 3 sety. Jeżeli gracze maja zdobyte po 2 sety, walczą o wygraną setu piątego. W przypadku wyniku 6:6 w secie piątym zawodnicy nie graja tie-break, ale kontynuują gemy. Musi być przewaga dwóch wygranych gemów, aby wygrać set i tym samym mecz. Sędzia główny ogłasza wtedy „ game,set, match”. Zmiany pojawiły się w turnieju Australian Open, Wimbledon i US Open po tym jak w roku 2010 John Isner i Nicholas Mahut  rozegrali mecz, który trwał ponad 11 godzin. I tak, w Australian Open  w secie piątym, przy wyniku 6:6 gra się tie-break do 10. W US Open w 5 secie 6:6 gra się tie-break do 7, a w Wimbledon w secie piątym, przy wyniku 12:12 dochodzi do tie-break, który gramy do 7. W turnieju Roland Garros nie zmieniono zasad, tym samym, być może pewnego dnia będziemy świadkami tak dramatycznego meczu jak w roku 2010 na Wimbledonie.

Buty do tenisa ziemnego

Rodzaje i typy butów do tenisa

Nie taka oczywista sprawa...

Zacznę od krótkiej historii butów do tenisa, bez których ten sport nie był by aż tak ekscytujący a gracze nie osiągaliby tak wspaniałych rezultatów. Choć gra w tenisa istnieje od bardzo dawna, to buty jakie znamy dziś, zostały zaprojektowane nie tak dawno. Otóż pierwsze buty z gumowa podeszwa były stworzone dla Brytyjskiej Marynarki Wojennej na początku XVIII wieku po to, by ułatwić im poruszanie się po śliskim pokładzie statku. W 1892 pojawiły się w sprzedaży już jako buty do tenisa i nazywano je plimsolls lub sneakers, czyli znane nam dzisiaj tenisówki. Pozostały prawie nie zmienione aż do lat 60 ubiegłego wieku, kiedy to trener na uniwersytecie w Oregonie-Bill Bowerman zapragnął, aby jego sportowcy mieli obuwie, które będzie bardziej komfortowe i pozwoli  osiągać im lepsze rezultaty. Zaproponował miękka wkładkę oraz nylonowe pokrycie butów co sprawiło, ze stały się lżejsze. Jego firma Nike istnieje do dzisiaj. W latach 1960-70 firmy tj. Puma czy Adidas także pracowały nad ulepszeniem butów do gry w tenisa. Każda z nich wniosła wiele rozwiązań z których korzystamy do dzisiaj.

Jak dobrać buty, żeby lepiej grac i uniknąć kontuzji?

Niezależnie od typu kortu na którym gramy, buty do tenisa muszą spełniać zadania ogólne. Dobierz buty w których będziesz mógł bezpiecznie grac. Muszą dobrze trzymać stopę i mieć wygodna wkładkę. Zwróć uwagę na kształt swojej stopy i wybierz model w którym Ci będzie najwygodniej. Buty nie mogą być zbyt luźne lub za wąskie. Weź pod uwagę grubość skarpet w których będziesz grac i zostaw luz w palcach, gdyż stopa podczas gry przesuwa się do przodu.

Clay, czyli jak kontrolować poślizg?

W Polsce mamy możliwość grania na kilku rożnych nawierzchniach. Najczęściej spotykana to maczka czyli tzw. clay. Na kortach ceglanych piłka odbija się wyżej i z mniejszą prędkością, ponieważ nawierzchnia jest szorstka i występuje na niej duże tarcie. Na taki kort specjalnie zaprojektowano podeszwę w tzw. jodełkę, która poprawia przyczepność, hamowanie i ślizg do piłki, dzięki czemu będziemy mogli sprawniej kontrolować uderzenia, a gra nie będzie spóźniona.

Miękki dywan

I tutaj sprawa nie jest taka oczywista. Na dywan produkowane są buty o podeszwie całkowicie gładkiej, ale zazwyczaj wykonawcy takich nawierzchni w cenie proponują granulat, którym posypuje się kort. Spełnia on rożne funkcje tj. obniżenie kosztów utrzymania kortu czy możliwość ślizgu, komfort gry na posypanym dywanie jest porównywalny z kortami ceglanymi. W zależności od ilości granulatu na korcie, wybieramy buty z podeszwą w jodełkę, czyli na clay lub jeśli kort nie jest posypany obficie możemy założyć buty na kort twardy.

Kort twardy, czyli tzw. Hard Court

Gra na takim korcie jest szybka i wymagająca. Buty muszą zapewniać  stabilność przy  poruszaniu się, modele z wysokimi bokami i sztywnym tyłem będą odpowiednie. Podeszwa oraz wkładka powinny dobrze amortyzować uderzenia stopy o twarde podłoże oraz zapewniać sprężystość przy biegu i podskokach, inaczej nasze stawy szybko dadzą o sobie znać. Wybierzmy podeszwę, która jest wytrzymała na ścieranie się, gdyż twarda nawierzchnia kortu jest bezlitosna  dla botów. Im niższy indeks ścieralności (DIN) tym lepiej.

Trawa, nie zawsze prawdziwa

Na kortach trawiastych piłki odbijają się szybko i nisko, ponieważ napotykają mniejsze tarcie. Do tego typu nawierzchni potrzebujemy podeszwy, która zapewni nam odpowiednią przyczepność. Charakteryzuje ja specyficzny bieżnik w formie małych wypustków równomiernie  rozmieszczonych na całej powierzchni. Możemy takich butów używać również do gry na sztucznej trawie lub kupić specjalnie na nią stworzone tzw. omni clay.

Słownik tenisa ziemnego

Słownik Tenisa Ziemnego

A

Ace (As serwisowy) – oznacza wygrywający serwis przy którym przeciwnik nie dotknie piłki rakieta przy odbiorze

ATP (Stowarzyszenie Tenisistów Profesjonalnych) – organizacja nadzorująca najważniejsze turnieje w męskim tenisie (z wyjątkiem imprez wielkoszlemowych) i dbająca o interesy tenisistów

Advantage (przewaga) – sytuacja, w której przy stanie 40:40 (równowaga) zawodnik wygrywa wymianę i potrzebuje jeszcze jednej wygranej piłki, aby wygrać gema. Zapisuje się to jako Ad:40 (piłka na gema) lub 40:Ad (piłka na przełamanie)

B

Backhand (Bekhend) – jest to uderzenie piłki rakieta z lewej strony stojąc prawym bokiem do siatki  dla osob praworecznych, osoby leworeczne stoja lewym bokiem do siatki uderzajac pilke z prawej strony. Bekhend może być jedno lub oburęczny w zależności od tego, czy gracz wykonując to uderzenie trzyma rakietę jedną czy dwoma rękami

Backswing (zamach do tyłu) – ruch ręki razem z rakietą do tyłu (za plecy) w celu przygotowania i zwiększenia zakresu uderzenia atakującego

Baseline (linia końcowa) – linia prostopadła do siatki wyznaczająca koniec pola gry, zza tej linii zawodnicy muszą wykonywać serwis

C

Continental Grip (kontynentalny chwyt) – specyficzny chwyt rakiety tenisowej, używany przy woleju, serwisie i w defensywie

Court (kort tenisowy) – pole do gry w tenisa o wymiarach 23,77m na 8,23m (gra pojedyncza) i 23,77m na 10,97m (gra deblowa). Kort  się składa z zawieszonej siatki, która jest na środku o wysokości 0,915m i z linii końcowych, środkowych, serwisowych, bocznych singlowych i deblowych

 Crosscourt (uderzenie po krosie) – uderzenie piłki i skierowanie jej w poprzek kortu, tak aby w locie przecięła środkową linię serwisową

D

Deuce (równowaga) – sytuacja, w której obaj zawodnicy wygrali po trzy wymiany w gemie (wynik 40:40)

Double Fault (podwójny błąd serwisowy) – wykonanie przez zawodnika dwóch nieudanych serwisów, co skutkuje utratą punktu

Doubles (debel) – spotkanie tenisowe grane przez dwie drużyny składające się z dwóch zawodników

Down The Line ( wzdłuż linii) – uderzenie piłki wzdłuż linii

E

Eastern Grip (wschodni chwyt) – chwyt forhendowy dla praworecznych i chwyt backhandowy dla leworecznych

F

Fault (błąd serwisowy) – po serwisie gdzie  piłka nie trafia w karo serwisowe

First serve (pierwsze podanie)

Foot Fault (błąd kroku) – sytuacja, w której serwujący zawodnik przekracza lub staje na linii końcowej przed wykonaniem serwisu, a także gdy przekracza centralny ślad serwisowy

Forehand (Forhend) –  jest to uderzenie piłki rakieta z prawej strony stojąc lewym bokiem do siatki  dla osob praworecznych, osoby leworeczne stoja prawym bokiem do siatki uderzajac pilke z lewej strony

G

Game (gem) – część meczu tenisowego, z której składa się set; aby wygrać seta zawodnik musi wygrać 6 gemów, aby wygrać gema zawodnik musi zdobyć jako pierwszy cztery punkty. Punktowanie w gemie 15,30,40 i gem

Grand Slam (Wielki Szlem) – wygranie w jednym roku kalendarzowym wszystkich czterech turniejów wielkoszlemowych przez jednego zawodnika lub parę deblową

Groundstroke (uderzenie po koźle) – zagranie piłki z forhendu lub bekhendu przez zawodnika, po uprzednim odbiciu się piłki od nawierzchni

H

Half Court (połowa kortu)

Head (głowa rakiety) – górna część rakiety, zawierająca struny 

I

ITF (Światowa Federacja Tenisa) – organizacja zarządzająca rozgrywkami tenisowymi na wszystkich szczeblach i zajmująca się organizacją turniejów wielkoszlemowych

L

Let Serve / Net  – sytuacja, w której piłka przy serwisie ociera się lub dotyka taśmy, która jest w górnej części siatki i trafia w karo serwisowe; w takiej sytuacji zawodnik powtarza serwis bez utraty podania lub punktu

Lob (lob) – uderzenie piłki nadając jej wysoką trajektorię lotu

M

Match (mecz) – rywalizacja pomiędzy tenisistami składająca się z gemow  i setów

Match Point (piłka meczowa) – sytuacja, w której zawodnika prowadzącego w spotkaniu oddziela zaledwie jedna wygrana piłka od zwycięstwa w całym meczu

Mixed Doubles (mixt deblowy) – mecz tenisowy rozgrywany przez dwie drużyny, składające się z jednego tenisisty i jednej tenisistki

N

Net (siatka tenisowa) – siatka umieszczona na środku kortu, równolegle do linii końcowej

New Balls (nowe piłki) – zmiana zestawu piłek używanych podczas spotkania na nowe, dokonywana po 7 gemach i wynikająca ze względu zużywania się piłek podczas gry

O

Open Era (Era Open) – rozdział w historii tenisa trwający od 1968 roku do dzisiaj, który został zapoczątkowany zniesieniem podziału na tenisistów amatorów i zawodowców

 Out (aut) – sytuacja, w której piłka ląduje całym swoim obwodem poza polem gry po uderzeniu jednego z zawodników

P

Passing Shot (uderzenie mijające) – zagranie piłki w taki sposób, aby minęła ona przeciwnika, gdy ten znajduje się przy siatce lub zmierza w jej kierunku

Point (punkt) – w tenisie, punkty w gemie są liczone jako 0, 15, 30, 40 i gem

R

 Racquet / Racket (rakieta tenisowa) – przyrząd do gry w tenisa składający się z uchwytu,trzonka z gardłem(cześć między główką a raczka) i główki wypełnionej naciągiem, który służy do odbijania piłki

Rally (wymiana tenisowa) – seria uderzeń przez obu tenisistów

Return (return) – określenie uderzenia piłki przez zawodnika odbierającego serwis

S

Serve (serwis, podanie) – uderzenie rozpoczynające każdy punkt

Serve and Volley (serw i wolej) – ofensywna taktyka  polegająca na bezpośrednim udaniu się pod siatkę po serwisie i zagraniem wolejem

Set Point (piłka setowa) – sytuacja, w której zawodnika dzieli jeden wygrany punkt od zwycięstwa w secie

Singles (singiel) – mecz tenisowy rozgrywany między dwoma zawodnikami

Slice (slajs) – uderzenie piłki z nadaniem jej rotacji wstecznej 

Smash (smecz) – mocne uderzenie piłki znad głowy (nie serwis)

Spin (rotacja) – kierunek obrotu piłki w powietrzu, od którego zależy jak zachowa się piłka po odbiciu od kortu

Strings (struny) – wypełniające główkę rakiety; struny mogą być z rożnego materiału, grubości i kształtu

Sweetspot (pole odbicia) – kolokwialne określenie środka głowy rakiety, czyli najlepszego miejsca do odbicia piłki

The “T” (punkt T) – centralny obszar połówki kortu, gdzie linia serwisowa, krzyżuje się ze środkową linią serwisową tworząc literę “T”

Tennis Ball (piłka tenisowa) –okrągła, małych rozmiarów, wypełniona powietrzem piłka pokryta syntetycznym, futrzanym materiałem

Tie-Break (tajbrejk) – skrócona gra następujący przy stanie 6:6 w gemach, grany do 7 wygranych punktów z zachowaniem dwóch punktów przewagi i jeszcze  co 6 punktów następuje zmiana stron; tie-break rozpoczyna serwisem gracz, który w poprzednim gemie odbierał serwis, później dwukrotnie serwuje jego rywal i następnie każdy z graczy serwuje na zmianę dwa razy  aż do rozstrzygnięcia seta

Topspin (rotacja awansująca) – nadanie piłce rotacji awansującej, zgodnej z kierunkiem, w której leci

U

Umpire (sędzia główny) – niezależna osoba pilnująca przestrzegania zasad na korcie i podejmująca wszelkie decyzje dotyczące przyznawania punktów czy karania zawodników; sędzia tenisowy zazwyczaj siedzi na wysokim krześle z boku kortu, bezpośrednio nad siatką i może negować decyzje sędziów liniowych

V

Volley (wolej) – uderzenie piłki zanim ta odbije się od kortu z forhendu lub bekhendu; zazwyczaj zagrywane przy siatce

W

Walkover (walkower) – sytuacja, w której zawodnik wygrywa mecz bez gry, po tym jak jego rywal wycofał się z turnieju przed rozpoczęciem meczu

Western Grip (chwyt zachodni) – sposób trzymania rakiety

WTA (Żeńska Federacja Tenisa) – organizacja nadzorująca rozgrywki kobiecego tenisa i dbająca o interesy zawodniczek